Essenburgh blog

Chronische stress en stressreductie op het werk

Door: Ans Withaar 19 februari 2019

We zijn allemaal zo druk, druk, druk. Niet goed. Want langdurige stress schaadt de gezondheid. Stress en stressreductieEn het gaat ten koste van het werkplezier en de productiviteit. Stress verlamt. Tenminste, op de langere duur. Hoe ga je als HRM-er om met signalen van overmatige stress bij medewerkers of teams?

Een beetje stress heeft iedereen nodig. Dat blijkt ook uit onderzoek. Zo onderzocht Daniela Kaufner van Berkely University het effect van stresshormonen bij ratten. De ratten werden in een stressvolle situatie geplaatst. De stresshormonen die ze aanmaakten, zorgden ervoor dat stamcellen zich tot nieuwe neuronen ontwikkelden. Dankzij deze neuronen bleken de ratten oefeningen beter te kunnen uitoefenen. De conclusie van Kaufner: een bepaalde hoeveelheid stress maakt je alert en stimuleert om betere prestaties te leveren. Allemaal moeten we spanning opbouwen en weer ontspannen. Maar als de spanning zich continu ophoogt en je te weinig ontspanning hebt, ontstaat overspanning.

Werkgerelateerde stress versus persoonlijke stress

Werkgerelateerde stress ontstaat als de draaglast langdurig groter is dan je draagkracht. Dat kan diverse oorzaken hebben. Zoals te weinig vrijheid om te bepalen hoe je je werk doet, weinig waardering, lastige klanten, te complex werk, pestgedrag of gebrek aan transparantie op de werkvloer. Structureel veel werken hóeft geen probleem te zijn. Als je er maar iets voor terugkrijgt.

Persoonlijke stress ontstaat door een ingrijpende levensgebeurtenis, of door een combinatie van gebeurtenissen. Zoals verlies van een geliefde of een belangrijke transitie: trouwen, een kind krijgen, verhuizen of van baan veranderen. Persoonlijke stress heeft effect op de draagkracht op het werk. Werk en privé moet je scheiden, wordt vaak gezegd. Maar dat is lastig in zulke situaties. Je moet dat ook niet willen, want het is belangrijk dat we onszelf kunnen zijn op het werk. Dat scheelt weer stress.

De gevolgen van overmatige stress

Iedereen heeft weleens te maken met overmatige stress. Dat is niet erg. Vervelender wordt het als er sprake is van chronische stress. Want dat kan lichamelijke klachten veroorzaken als hart- en vaatziekten en RSI en mentale klachten als depressie en burn-out. Herken je dit bij een of meerdere medewerkers of een team? Dan is het belangrijk dat je als manager, leidinggevende of HRM-er kritisch kijkt naar je organisatie. Welke stressfactoren zijn er? Hoe gaat het met de medewerkers? En let ook hierop:

Zijn er genoeg mensen om het werk te doen?

Hoe minder mensen, hoe groter de werkdruk. Je ziet het in de zorg, waar te weinig personeel is en het werkaanbod groeit. Terwijl de samenleving klaagt over de kwaliteit van de zorg. Hetzelfde bij de politie. Steeds meer werk moet gebeuren met minder mensen. En ook hier is het de samenleving die klaagt: ‘Ga toch boeven vangen in plaats van bekeuringen uitdelen’. Ze willen wel, maar de tijd ontbreekt. Als werkgever moet je dan iets doen. De overheid heeft bepaald dat er meer geld gaat naar de zorg en naar de politie. Maar met meer geld alleen kom je er niet.

Stellen we realistische doelen?

Belangrijk is ook de vraag: wat voor opdrachten geven we aan onze medewerkers? Zijn de medewerkers daarop berekend? En zijn de doelen die we nastreven wel realistisch? Daar zijn we niet zo goed in, realistische doelen stellen. Een voorbeeld: vele jonge mensen die een kind krijgen, verwachten van zichzelf dat het leven blijft zoals daarvoor. Het werk, de sport, de sociale contacten. Maar dat gaat niet. Een kind krijgen is een belangrijke verandering. Je moet je leven aanpassen. Veel mensen doen dat niet. Stress! Datzelfde gebeurt op het werk. En we doen er allemaal aan mee.

Wordt er goed gepland (en niet uitgesteld)?

Stimuleer medewerkers en teams om goede, realistische planningen te maken. Denk vooruit. En stel niet uit. Mensen zijn geneigd om moeilijke taken uit te stellen. Maar hoe meer je uitstelt, hoe meer stress je krijgt. Dat is niet alleen vervelend voor jezelf, maar ook voor je team. Alleen als iedereen zijn werk goed inplant en niet uitstelt, loopt de samenwerking soepel en behaal je doelen.

Zorgen medewerkers goed voor zichzelf?

Je kunt het nog zo goed regelen voor de medewerkers, uiteindelijk is het ook belangrijk dat zij goed voor zichzelf zorgen. Voldoende bewegen, goed eten. Maar ook: assertief zijn. Durft iedereen ‘ nee’ te zeggen of zijn er medewerkers bij wie het werk opstapelt omdat ze alles maar aannemen?

Hoe zit het met de veerkracht van medewerkers?

Ieder mens heeft veerkracht nodig in het leven en in het werk. Hoe meer veerkracht, hoe beter je bestand bent tegen lastige situaties en ingrijpende gebeurtenissen. Als je veerkracht hebt, dan ben je in balans. En dan ben je een prettigere en betere collega. Bepaalde situaties kunnen ertoe leiden dat de veerkracht afneemt. Zoals chronische stress. Hoe zit het met de veerkracht van de medewerkers? Hoe stevig staan zij in hun schoenen? Praat daarover met hen. Vraag het hen. Lees hier meer over veerkracht.

Lees meer over duurzaam personeelsbeleid

Stressreductie is een belangrijk onderdeel van een duurzaam personeelsbeleid. Wil je meer lezen over dit onderwerp? Download dan ons gratis e-book ‘Wijs met grijs’. Hierin lees je meer over het benutten van de kracht van oudere medewerkers. Je krijgt tips en achtergrondinformatie.

New call-to-action

Deel dit blog!

Laatste blogartikelen

Deel je reactie