Het belang van een sociaal netwerk na pensionering

Een groot deel van het sociale leven vindt in veel gevallen in een werksituatie plaats; collega’s die je dagelijks ziet, relaties waar je mee (af)spreekt en het ontmoeten van nieuwe mensen. Veel van deze sociale contacten vervallen echter wanneer je stopt met werken en met pensioen gaat. Het is voor gepensioneerden daarom van belang om op zoek te gaan naar manieren om sociale contacten te onderhouden of nieuwe mensen te leren kennen. Hierdoor verklein je de kans op sociaal isolement en/of eenzaamheid tijdens de pensioenperiode. In dit artikel geven we tips en suggesties om ook na je pensionering een sociaal netwerk te onderhouden of verder uit te bouwen.

Sociale contacten

Een sociaal netwerk is belangrijk. Uit onderzoek blijkt dat hebben van sociale contacten en ‘mee blijven doen in de maatschappij’ positieve effecten heeft op het welzijn, de gemoedstoestand en de gezondheid. Wanneer je met pensioen gaat, vervallen vaak contacten waar je voorheen – in veel gevallen zelfs dagelijks – contact mee had. Soms kom je erachter dat dit een pure werkrelatie betrof, maar ook daar zit een sociaal karakter in. Na je pensionering blijft het hebben van een sociaal netwerk echter van groot belang.

Belang sociaal netwerk na pensionering, de cijfers

Breng je sociale netwerk in kaart

Om voor jezelf na te gaan hoe het is gesteld met je sociale contacten kun je je sociale netwerk in kaart brengen. Voor het gedetailleerd in kaart brengen van je sociale netwerk zijn verschillende geavanceerde en uitgebreide tools en organisaties te vinden, maar meestal volstaat ook een versimpelde versie om een goed beeld te krijgen van de structuren van jouw sociale netwerk.

Neem even de tijd en zet voor jezelf op een rijtje met welke personen je momenteel een belangrijke persoonlijke verbinding hebt. Dit hoeft niet per se alleen je directe familie te zijn, maar denk ook aan vrienden, kennissen en buren. Wanneer je hier dieper op in wilt gaan, kun je de personen ook nog op volgorde zetten of een bepaald cijfer toekennen; met wie heb je de meeste verbinding en met wie iets minder? Op deze manier krijg je voor jezelf een beeld van wie je steun en hulp ervaart in jouw leven.

Belang sociaal netwerk na pensionering-breng je netwerk in kaart

Op wie kun jij altijd terugvallen?

Een andere manier is om onderstaande vragen te beantwoorden om hiermee jezelf bewust te maken van je sociale netwerk en de mensen waarop je kunt terugvallen:

  • Wie zou jij omschrijven als goede vriend/vriendin? En waarom juist deze persoon?
  • Met wie praat jij over moeilijke vraagstukken? Waarom juist met diegene?
  • Met wie heb je contact in jouw woonomgeving? Hoe zou je dit contact omschrijven? Waarom heb je met bepaalde mensen in de buurt geen contact?
  • Hoe is het contact met je familieleden? Van wie ervaar je de meeste steun?
  • Wie staat er altijd voor je klaar?
  • Bekijk eens de specificatie van je telefoonrekeningen; met welke 5 personen bel je het meest? Waarom juist met deze personen?
  • Wie komt er het meest bij je op bezoek? En bij wie ga jij het meest op bezoek? Is dat dezelfde persoon? Waarom wel/niet?
  • Met welke personen heb je online – bijvoorbeeld via WhatsApp of social media – het meest contact? Hoe zou je het contact met deze personen omschrijven?
  • Op welke locatie ontmoet jij de meeste (nieuwe) mensen?
  • Wie vergeet nooit jouw verjaardag of een andere belangrijke dag?

Door het beantwoorden van bovenstaande vragen krijg je inzicht in jouw sociale netwerk, waarna je sommige sociale contacten zou kunnen intensiveren en andere contacten misschien af zal sluiten. Het geeft weer wie voor jou belangrijk zijn, van wie je steun ervaart en op wie terug kunt vallen.

TIPS | Hoe bereid je je sociale netwerk uit?

Contact met anderen is een belangrijke voorwaarde voor het ervaren van sociale steun. Sociale contacten zijn van levensbelang voor levensvreugde, veerkracht en een goede gezondheid. Wanneer je weinig sociale contacten hebt, wordt het moeilijk om hulp te ontvangen op momenten dat dit nodig is. Tijdens de coronacrisis is dit alleen maar duidelijker geworden; mensen met weinig of geen sociale contacten raakten in een sociaal isolement en vereenzaamden steeds meer.

Wanneer je weinig (of geen) sociale contacten hebt, doe je er verstandig aan om te proberen om je sociale netwerk uit te breiden. Maar hoe? We geven enkele tips.

Vrijwilligerswerk
Door het uitvoeren van vrijwilligerswerk heb je niet alleen een doel om je tijd op zinvolle wijze in te vullen, maar het helpt je ook om contacten te leggen met anderen. Voorbeelden van vrijwilligerswerk waar je nieuwe mensen leert kennen zijn o.a. gastheer/gastvrouw in een zorginstelling, gids in een museum, het verzorgen van bijlessen of een bestuursfunctie bij een (religieuze) gemeenschap.

Word lid van een club of vereniging
Eén van de beste manieren om nieuwe mensen te leren kennen na je pensionering is om je aan te sluiten bij een club of vereniging met personen die dezelfde interesse hebben. Denk bijvoorbeeld aan een kookclub, een sportvereniging of een leesclub. Je slaat hierdoor twee vliegen in één klap; je ontmoet nieuwe mensen en je bent met iets bezig wat je leuk vindt.

Volg een cursus of studie
Door het volgen van een interessante cursus of studie houd je niet alleen je brein actief, maar je leert er vaak ook nieuwe mensen (met dezelfde interesse!) kennen. Dit is voornamelijk het geval wanneer je de cursus op een bepaalde locatie (en dus niet via een online zelfstudie) volgt. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld taal-, fotografie- of computercursussen die vaak in buurthuizen of wijkcentra worden georganiseerd.

Een vervaagd contact nieuw leven inblazen
Vrienden komen en gaan. Misschien dat je jaren geleden wel met iemand een heel hechte band had, maar dat het contact – om wat voor reden dan ook – vervaagd is. Je zou kunnen overwegen om het contact weer te herstellen. Vergeet echter niet dat jullie levens allebei zijn doorgegaan. Er is waarschijnlijk veel gebeurd in de tussentijd, dus genoeg om met elkaar te bespreken!

Goede voorbereiding op je pensioen

Met de Pensioen in zicht trainingen van Essenburgh gaan we – samen met jou – in op verschillende aspecten van de pensioentijd. Belangrijke thema’s zoals financiën, je sociale netwerk, gezondheid en afscheid nemen, komen aan bod. Een perfecte voorbereiding op jouw pensioentijd.

Meer weten? Bekijk de verschillende Pensioen in Zicht trainingen. Of download hiernaast de (gratis) checklist en kom er meteen achter hoe goed jij al bent voorbereid op je pensioen.

Ans Withaar
Ans Withaar

Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.

Checklist Pensioen in zicht
De belangrijkste aspecten van met pensioen gaan op een rij!

SPECIAAL VOOR JOU