De toegevoegde waarde van integrale zorg

Pim Valentijn 4-04-2018 Leestijd: 5 minuten
Integrale zorg

Waardegedreven zorg: in de wandelgangen ook wel bekend als de heilige graal voor het oplossen van alle problemen in de zorgsector. Of het nu gaat om zorg voor mensen met één chronische aandoening, patiënten met multi-morbiditeit of de zorg voor kwetsbare ouderen, waardegedreven zorg wordt gezien als dé oplossing. Ketenzorg, netwerkzorg, value based healthcare, integratie, substitutie en transformatie, allemaal begrippen die langskomen en vaak in één adem worden genoemd. Maar waar hebben we het nu precies over? En nog belangrijker, heeft het daadwerkelijk zin om zorg waardegedreven te organiseren?

Waarom waardegedreven zorg?

Waardegedreven zorg wordt gezien als de manier om de zorg duurzaam te organiseren. De populatie vergrijsd, patiënten hebben andere vragen en aandoeningen zijn meer dan ooit chronisch. Wat er wordt gevraagd van individuele zorgverleners en zorgorganisaties, maar ook van de overheid veranderd daardoor en de huidige organisatie van de zorg sluit hier niet op aan. Vanuit de Verenigde Staten is het concept Triple Aim over komen waaien, een drieledige doelstelling die gelijktijdig moeten worden nagestreefd. De eerste doelstelling is het verbeteren van de ervaren kwaliteit van zorg, dus de ervaring van mensen die als patiënt in aanraking komen met zorg. Als tweede draait het om het verbeteren van de gezondheid van een populatie. De derde doelstelling is het verlagen van de zorgkosten, om te zorgen dat er ook in de toekomst aan iedereen goede zorg verleend kan worden.

Het creëren van waarde

In de praktijk spreek je van waardegedreven zorg wanneer een groep zorgaanbieders op een Integrale zorg
gecoördineerde manier samenwerkt om de gezondheidsuitkomsten van een (deel)populatie te verbeteren. De groep aanbieders is gezamenlijk verantwoordelijk voor het realiseren van kwalitatief goede zorg én voor de kosten van diezelfde zorg. Deze benadering gaat dus een stap verder dan de huidige value based healthcare aanpak van Michael Porter in Nederland, omdat het hierbij alleen gaat over ketenoptimalisatie binnen de muren van één organisatie, veelal het ziekenhuis. Waardegedreven zorg vraagt juist om de organisatie van zorg over het hele netwerk van preventie, zorg en welzijn. Waar je aan kan denken is intensieve samenwerking tussen eerstelijns zorgprofessionals, medisch specialisten in een regionaal ziekenhuis en welzijnsorganisaties. In de praktijk is dit alleen te realiseren door een effectieve samenwerking tussen meerdere organisaties. Oftewel, integrale zorg is essentieel om waardegedreven zorg te kunnen realiseren. 

En, werkt het?

Een logische vraag is natuurlijk of er al effecten van waardegedreven zorg zijn gevonden in de praktijk. Worden de doelstellingen van de Triple Aim daadwerkelijk bereikt met deze aanpak?Inzicht in de effectiviteit van waardegedreven zorg begint met inzicht in integrale zorg. Tot voor kort was er weinig bewijs voor het effect van integrale zorg. Het is dan ook een lastig

Chaosonderwerp: er zijn veel verschillende vormen van integrale zorg in de praktijk. Een goede manier om deze verschillende vormen en projecten in te delen was tot voor kort niet beschikbaar. Door het gebrek aan een goed theoretisch model en betrouwbare meetinstrumenten is het onderzoek gefragmenteerd en is het lastig om conclusies te trekken.

Met andere woorden, het effect van integrale zorg is nauwelijks onderbouwd met onderzoeksresultaten in de wetenschappelijke literatuur. Inzicht in de verschillende vormen van integrale zorg is wél nodig om de toegevoegde waarde van een aanpak (interventie, programma, organisatie, of samenwerkingsverband) in de praktijk te kunnen vaststellen. Effectieve samenwerkingen en organisatieverbanden kunnen zo als voorbeeld dienen voor andere zorgverleners en aanbieders.

Het Regenboogmodel voor waardegedreven zorg

Zoals gezegd, tot voor kort was er geen model dat inzicht gaf in alle niveaus van integrale zorg en waarin de diverse samenwerkingsvormen allemaal een plekje kregen. Met het Regenboogmodel voor waardegedreven zorg is dit nu wél mogelijk. Het Regenboogmodel geeft de verschillende niveaus en vormen van integrale zorg weer in één model. Ook de Triple Aim doelstelling, de drie doelstellingen van waardegedreven zorg, hebben hun plek gevonden in dit model.

regenboogmodel-nl

Het Regenboogmodel is verdeeld in 4 verschillende domeinen. Het microniveau richt zich op de coördinatie van zorg op een individu (één patiënt), het mesoniveau draait zowel om de coördinatie van zorg tussen (zorg)professionals als tussen organisaties en het macroniveau betreft de wet- en regelgeving van het gezondheidszorgsysteem. De randvoorwaarden voor samenwerkingen op al deze niveaus hebben een centrale plek in het model. Want waardegedreven zorg valt of staat bij mensen; mensen die kunnen samenwerken in teams binnen en buiten hun organisatie in een context van vertrouwen en innovatie. Hiervoor is de juiste balans nodig tussen functionele (o.a. financiering, datamanagement) en normatieve (visie, belangen) randvoorwaarden. De balans tussen deze randvoorwaarden bepaalt uiteindelijk of een aanpak succesvol kan zijn in de praktijk. Het Regenboogmodel vat de verschillende domeinen van waardegedreven zorg en de harde en zachte randvoorwaarden samen in één model.

Investeer in integrale zorg

Integrale zorg is dé manier om zorg duurzaam te organiseren. Het is de eerste essentiële stap op weg naar het waardegedreven leveren van zorg. Het is zelfs noodzakelijk om op termijn de beste zorg en gezondheid van de patiënt tegen de laagst mogelijk kosten te realiseren. Daarom is het verstandig om te meten hoe het in jouw organisatie gesteld is met de integrale zorg. Met behulp van het Regenboogmodel kun je samenwerkingsverbanden en projecten in kaart brengen, vergelijken en onderzoeken.

Ook hebben we verschillende meetinstrumenten ontwikkeld gebaseerd op het model. Hoe ervaren de patiënten de kwaliteit van de zorgverlening? En ervaren zorgverleners fragmentatie of integratie? Door middel van het meetinstrument integrale zorg op basis van het Regenboogmodel, kan je van beide groepen de ervaringen en meningen verzamelen om zo een helder beeld te krijgen van de huidige mate van integratie. Dit geeft je direct inzicht in de sterke punten van jouw organisatie én de ontwikkelpunten.

Meer weten?

Wil jij ook aan de slag met integrale zorg en waardegedreven zorg? Bekijk hier het interactieve Regenboogmodel! Of download het gratis e-Boek.

New call-to-action

Speciaal voor jou!

Juiste zorg op de Juiste plek (JZOJP) is het nieuwste buzzwoord van bestuurders en...

Iedereen is er ondertussen wel van overtuigd dat waardegedreven zorg, ook wel Triple Aim of...

Op basis van recente cijfers lijkt het coronavirus vooral in Zuid-Korea en in mindere mate ook...