De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is sinds 1 juli 2023 van kracht. Daarmee is de grootste pensioenhervorming in decennia een feit. Werkgevers, pensioenfondsen en vakbonden hebben tot uiterlijk 1 januari 2028 om volledig over te stappen op het nieuwe pensioenstelsel. Voor veel Nederlanders – en zeker voor zestigers die al bijna tegen hun pensioenleeftijd aan zitten – roept dit vragen op. Wat verandert er precies? Wat blijft hetzelfde? En wat betekent dit concreet voor je pensioen?

In dit artikel zetten we de belangrijkste punten overzichtelijk op een rij.

Waarom een nieuw pensioenstelsel?

Hoewel het oude pensioenstelsel jarenlang goed heeft gefunctioneerd, liep het steeds vaker tegen grenzen aan. Door economische schommelingen konden beloofde pensioenen niet altijd worden waargemaakt en indexaties bleven uit. Daarnaast wisselen mensen tegenwoordig vaker van baan en past een flexibelere regeling beter bij deze moderne arbeidsmarkt.

De nieuwe pensioenwet moet zorgen voor:

• persoonlijkere en transparantere pensioenopbouw
• minder spanningen tussen generaties
• betere aansluiting op een veranderende loopbaan
• meer flexibiliteit en maatwerk

Wat verandert er in de praktijk?

De nieuwe pensioenwet brengt een aantal fundamentele wijzigingen met zich mee die invloed hebben op zowel de wijze waarop pensioen wordt opgebouwd als op de voorspelbaarheid van de uiteindelijke uitkering. Hoewel de exacte gevolgen per pensioenfonds of verzekeraar kunnen verschillen, zijn er een aantal veranderingen die voor iedereen gelden.

1. Pensioenopbouw via een premieregeling

In het nieuwe systeem bouwt iedereen pensioen op via een premieregeling. De premie die wordt ingelegd staat vast. De uiteindelijke pensioenuitkering kan schommelen. Als de economie goed draait, kan het pensioen stijgen. Bij tegenvallende resultaten kan het dalen.
Deze schommelingen worden afgebouwd naarmate men ouder wordt. Voor zestigers betekent dit dat het beleggingsrisico al relatief laag is.

2. Persoonlijk pensioenvermogen

De collectieve “grote pot” maakt plaats voor individuele pensioenvermogens. Je ziet straks duidelijker:

• hoeveel premie er voor je wordt ingelegd
• hoe je persoonlijke pensioenvermogen zich ontwikkelt
• welk pensioen je in verschillende scenario’s kunt verwachten

3. Mogelijk ‘invaren’ van bestaande pensioenen

Een belangrijke stap in de overgang is het zogeheten invaren: het omzetten van bestaande pensioenrechten naar het nieuwe systeem.
Werkgevers en werknemersorganisaties beslissen of een fonds wel of niet invaart. De bedoeling is dat dit evenwichtig gebeurt voor alle generaties, dus ook voor zestigers en reeds gepensioneerden.

4. Overgangstermijn tot 2027/2028

De wet schrijft voor dat pensioenfondsen uiterlijk 1 januari 2027 moeten zijn overgestapt. Er ligt echter een wetsvoorstel om dit uit te stellen naar 1 januari 2028.

In deze transitieperiode worden:

• transitieplannen opgesteld
• keuzes gemaakt over de nieuwe regeling (solidaire of flexibele premieregeling),
• afspraken gemaakt over eventuele compensatie (met name voor werknemers tussen 40-55 jaar)

5. Een pensioen dat sneller kan stijgen én sneller kan dalen

Voor wie pensioen ontvangt via een pensioenfonds kan de uitkering straks sneller meebewegen:

• sneller omhoog bij gunstig economisch klimaat
• maar ook omlaag als het tegenzit.

Voor verzekerde regelingen was dit al langer het geval.

Wat betekent het nieuwe pensioenstelsel specifiek voor zestigers?

Voor zestigers verandert er minder dan voor jongere deelnemers, maar de veranderingen zijn wel degelijk relevant:

1. Minder grote risico’s in de laatste jaren
   Het nieuwe beleggingsmodel werkt volgens het life cycle-principe: hoe dichter je bij de pensioenleeftijd zit, hoe lager het risico.
   Zestigers zijn dus beschermd tegen grote schommelingen.
2. Meer inzicht in het te verwachten pensioen
   Het persoonlijke pensioenvermogen maakt inzichtelijker:
   – hoe je pensioen ervoor staat
   – welke keuzes je kunt maken (bijvoorbeeld later of eerder stoppen met werken)
   – hoe financiële meevallers en tegenvallers je pensioen raken
3. Je pensioen kan veranderen door het invaren
   Als jouw fonds ervoor kiest om in te varen, kan je toekomstige pensioen:
   – iets hoger uitvallen bij goede beleggingsresultaten
   – maar ook iets lager worden in slechte jaren
   Fondsbesturen zijn verplicht om hierbij een evenwichtige belangenafweging te maken. Voor bijna-gepensioneerden worden de schommelingen sterk afgezwakt.
4. Keuzes blijven bestaan
   Ook in het nieuwe stelsel kunt u:
   – eerder of later met pensioen gaan
   – gedeeltelijk blijven werken
   – partnerpensioen regelen
   – of kiezen voor een vaste pensioenuitkering (afhankelijk van de uitvoerder).
5. AOW blijft onveranderd
   De AOW – het basispensioen – verandert niet door de nieuwe pensioenwet. De AOW-leeftijd blijft afhankelijk van de levensverwachting.

Wat moet je als zestiger nu doen?

Hoewel het fundament verandert, is het belangrijkste advies: blijf goed geïnformeerd.

Drie praktische stappen:

1. Controleer je gegevens
   Kijk bij je pensioenuitvoerder of alles klopt. Fouten kunnen invloed hebben op je pensioen.
2. Bekijk je pensioenoverzicht
   Op Mijnpensioenoverzicht.nl zie je je totale verwachte pensioen.
3. Informeer tijdig naar je keuzemogelijkheden
   Zeker als je binnen nu en drie jaar met pensioen wilt, is het verstandig om contact op te nemen met je pensioenuitvoerder voor een persoonlijk overzicht.

“Het nieuwe pensioenstelsel verandert de regels, maar niet het doel: een toekomst waarin je met vertrouwen kunt genieten van een welverdiend pensioen”

Pensioen in Zicht training – Inzicht in het nieuwe pensioenstelsel

De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel roept bij veel zestigers vragen op. In de Pensioen in Zicht trainingen van Essenburgh wordt daarom uitgebreid stilgestaan bij de nieuwe pensioenwet en de bredere pensioenhervormingen. Tijdens de module Financiën nemen onze pensioen-experts je op een heldere en toegankelijke manier mee door alle veranderingen en laten zij zien wat deze betekenen voor jouw persoonlijke situatie. Je krijgt inzicht in de werking van het nieuwe pensioenstelsel, ontdekt welke keuzes je hebt richting je pensionering en leert hoe je je financiële toekomst met vertrouwen vormgeeft. Zo ga je goed voorbereid een nieuwe levensfase tegemoet.

Lees ook:

• Wat verandert er met het nieuwe pensioenstelsel?
• Nieuwe pensioenwet: minder pensioen?
• Pensioenvoorbereiding: van angst naar inzicht

Voetnoten

1. De precieze inrichting van het beleggingsrisico per leeftijd, zoals de mate waarin risico wordt afgebouwd voor zestigers, verschilt per pensioenfonds of verzekeraar. De Wet toekomst pensioenen schrijft het life-cycle-principe niet exact voor, maar geeft uitvoerders ruimte om hier zelf invulling aan te geven.
2. Hoewel de uiterste datum voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel op dit moment is vastgesteld op 1 januari 2028, bepalen pensioenfondsen zelf op welk moment zij binnen deze termijn daadwerkelijk overstappen. De overgang vindt dus niet bij alle fondsen op hetzelfde tijdstip plaats.
3. De AOW maakt geen onderdeel uit van de Wet toekomst pensioenen. De nieuwe pensioenwet heeft uitsluitend betrekking op het aanvullend pensioen via werkgevers en pensioenfondsen. Wijzigingen in de AOW-regeling worden afzonderlijk door de overheid vastgesteld.