Het Sextuple Aim is de uitbreiding van het Quintuple Aim met een zesde doel: duurzaamheid. Naast patiëntervaring, volksgezondheid, kostenreductie, welzijn van zorgprofessionals en gezondheidsgelijkheid voegt dit model de ecologische voetafdruk van de zorg toe als volwaardige kwaliteitsdimensie. Het concept werd in 2023 geïntroduceerd door Alami en collega’s in het International Journal of Health Planning and Management.

Zo. Dat is de definitie. Nu het ongemakkelijke deel.

De zorg heeft een reputatie voor doelen toevoegen en ze niet waarmaken. Triple Aim, Quadruple Aim, Quintuple Aim, elk model was een reactie op een blinde vlek die het vorige had gelaten. Maar deze keer gaat het over meer dan een extra perspectief. Het gaat over de vraag of de gezondheidszorg haar eigen bestaansreden niet ondermijnt.

Het Sextuple Aim Model bestaat uit zes onderling verbonden doelen die een zorgsysteem gelijktijdig moet nastreven:

• #1 Patiëntervaring – De kwaliteit en toegankelijkheid van zorg vanuit het perspectief van de patiënt of cliënt: communicatie, empathie, veiligheid en continuïteit.
• #2 Volksgezondheid – De gezondheidsuitkomsten van de totale populatie, inclusief preventie en de aanpak van chronische ziekten.
• #3 Kostenreductie – Doelmatige inzet van middelen: lagere zorgkosten per hoofd van de bevolking zonder kwaliteitsverlies.
• #4 Welzijn zorgprofessionals – De werkbeleving, motivatie en belastbaarheid van zorgmedewerkers. Zonder gezonde professionals zijn de andere vijf doelen niet haalbaar.
• #5 Gezondheidsgelijkheid – Gelijke toegang tot en uitkomst van zorg, ongeacht sociaaleconomische status, etniciteit of woonplaats.
• #6 Duurzaamheid (nieuw) – De ecologische voetafdruk van het zorgsysteem: uitstoot, energieverbruik, afval en de bijdrage van de zorg aan klimaatverandering.

Hier zijn twee getallen die elke zorgbestuurder zou moeten kennen. Wereldwijd draagt de gezondheidszorg tussen de 4,4% en 5,2% bij aan de totale uitstoot van broeikasgassen – afhankelijk van methode en meetjaar. In Nederland ligt dat aandeel op circa 7% van de nationale uitstoot, ruim het dubbele van het wereldgemiddelde, aldus het RIVM (2022). Ter vergelijking: de volledige luchtvaart (nationaal en internationaal samen) zit wereldwijd op 2,5%. De zorg stoot dus twee tot drie keer zoveel uit als de gehele luchtvaartsector. Dat is geen randverschijnsel. Dat is een kerngegeven.

We praten over volksgezondheid terwijl we met elke operatiedag, elk wegwerpmateriaal en elke dieselrijdende ambulance bijdragen aan de klimaatcrisis die juist de meest kwetsbare patiënten het hardst raakt. Hittestress, luchtvervuiling, wateroverlast, voedselonzekerheid , al die zorgvragen wachten ons op als we nú niet handelen.

En het is niet alleen abstract. In Nederland denkt de SER zelfs al verder: naast milieuduurzaamheid pleit de Raad voor “health in all policies” en “bestaanszekerheid” als aanvullende doelstellingen – een richting die de discussie naar een Sevenfold Aim duwt.

De vraag is niet méér of het nodig is. De vraag is of de sector het serieus neemt.

Het patroon bij elk nieuw doel is hetzelfde: erkenning, weerstand, integratie. Bij het Quadruple Aim klonk het: “We kunnen ons niet ook nog eens richten op medewerkerswelzijn.” Bij het Quintuple Aim: “Gezondheidsgelijkheid is politiek, niet medisch.” Nu klinkt het: “Duurzaamheid is toch een thema voor facility management?”

Alami en collega’s (2023) weerleggen dat punt overtuigend. Duurzaamheid staat niet naast de andere vijf doelen, het staat er middenin. Klimaatverandering veroorzaakt nieuwe zorgvragen (hitte, luchtvervuiling, infectieziekten). Een zorgsysteem dat zijn eigen omgeving uitput, ondermijnt structureel de volksgezondheid die het wil beschermen. En: duurzaamheidsmaatregelen (minder onnodige procedures, slimmer inkopen, preventie boven curatie) correleren sterk met doelmatigheid en kostenreductie.

Het zesde doel is dus niet een zesde verplichting bovenop de vijf. Het is de systeemconditie waaronder de andere vijf op lange termijn houdbaar zijn.

1. Meet de ecologische voetafdruk van zorgprocessen
   Sturen op duurzaamheid begint met meten. CO₂-rapportage moet even vanzelfsprekend worden als DBC-registratie. Focus op de grote posten: energie (gebouwen, medische apparatuur), inkoop van disposables en medische hulpmiddelen, en transportbewegingen van patiënten en medewerkers.
2. Verwerk duurzaamheidscriteria in inkoop en aanbesteding
   De zorgsector is een van de grootste inkopers van Nederland. Dat is marktmacht. Ziekenhuizen en zorginstellingen die harde duurzaamheidsprestaties eisen van leveranciers, bewegen de markt. Geen vrijblijvende MVO-verklaringen in de offerte, maar concrete prestatienormen.
3. Verankerd het in bestuursagenda’s, niet in communicatieplannen
   Duurzaamheid belandt te vaak bij de afdeling marketing of facilitair management. Het Sextuple Aim vraagt om een bestuurder die dit op de agenda houdt naast kwaliteit, financiën en HR – niet als bijlage, maar als strategische pijler in het jaargesprek met de Raad van Toezicht.

• Wat is het verschil tussen Quintuple Aim en Sextuple Aim?
  Het Quintuple Aim heeft vijf doelen: patiëntervaring, volksgezondheid, kostenreductie, welzijn zorgprofessionals en gezondheidsgelijkheid. Het Sextuple Aim voegt daar als zesde doel milieuduurzaamheid aan toe.
• Wie introduceerde het Sextuple Aim?
  Alami, Lehoux, Miller, Shaw en Fortin in hun artikel “An urgent call for the environmental sustainability of health systems: A ‘sextuple aim‘”, gepubliceerd in het International Journal of Health Planning and Management (2023, vol. 38, nr. 2, p. 289–295).
• Is het Sextuple Aim officieel erkend door de IHI?
  Nee, het Institute for Healthcare Improvement (IHI) hanteert officieel het Quintuple Aim. Het Sextuple Aim is een wetenschappelijke uitbreiding die brede aandacht krijgt in de literatuur, maar (nog) niet door de IHI formeel is geadopteerd.
• Heeft Nederland al beleid op het Sextuple Aim?
  Nog niet als zodanig benoemd, maar de SER pleit in een vergelijkbare richting met haar concept van “health in all policies” als aanvullend gezondheidsdoel. Ook de HAN verwijst expliciet naar de Sextuple Aim in haar lectoraatspublicatie (2024).

Elk nieuw doel in deze serie was ooit een stap te ver. Tot het dat niet meer was. De evolutie van Triple Aim naar Quintuple Aim laat zien dat de zorgsector langzaam maar zeker leert dat kwaliteit van zorg niet los staat van de wereld eromheen.

De planeet is geen externe factor. Het is het fundament van iedere gezondheidsdoelstelling die we ooit hebben geformuleerd.

De vraag voor zorgbestuurders, beleidsmakers en zorgprofessionals is niet óf de Sextuple Aim relevant is. De vraag is: hoe lang wachten we nog voordat we het écht serieus nemen?

Gezondheid is voor veel mensen een belangrijk onderdeel van het leven. Een goede gezondheid stelt ons in staat om te genieten van alles wat het leven te bieden heeft, van onze relaties tot onze carrière. Maar wat bepaalt onze gezondheid?

Bij gezondheid denkt men al snel aan ziekte. Gezondheid is echter meer dan de afwezigheid van ziekte. Het overgrote deel van wat onze gezondheid bepaalt, vindt juist plaats buiten de zorg! Gezondheid wordt namelijk ook bepaald door o.a. genetische factoren, gedrag, (sociale) omgeving, levensstijlkeuzes en relaties. De factoren die van invloed zijn op gezondheid worden de determinanten van gezondheid genoemd.

Het kennen en begrijpen van de determinanten van gezondheid stelt je in staat om goede keuzes te maken die leiden tot een gezonder en gelukkiger leven. Voor beleidsmakers en andere professionals in de zorg draait het daarbij ook om het maken van de juiste keuzes op het gebied van businessmodellen en partners in een zorgnetwerk. In dit artikel zetten we de verschillende determinanten uiteen en bekijken we hoe deze van invloed zijn op gezondheid en welzijn.

Gezondheid omvat fysiek, mentaal en sociaal welzijn. Het wordt beïnvloed door vele factoren die bekend staan als determinanten van gezondheid. Deze determinanten kunnen worden onderverdeeld in 5 belangrijke gebieden:

• Gedrag
• Sociale omstandigheden
• Genetica
• Zorg
• Omgeving

Individueel gedrag is de belangrijkste determinant van gezondheid. Het bepaalt 36% van de algehele gezondheid. Individueel gedrag heeft directe invloed op de lichamelijke en geestelijke gezondheid, en kan het risico op het ontwikkelen van ziekten verhogen of verlagen.

Positieve veranderingen op individueel gedragsniveau kunnen een significante impact hebben op de gezondheid; zo kan regelmatig bewegen, een gebalanceerd dieet, voldoende slaap en stoppen met roken het risico op ziekten aanzienlijk verminderen.

Sociale omstandigheden – ook bekend als de sociale determinanten van gezondheid – zijn de omstandigheden waarin mensen worden geboren, opgroeien, werken, leven en ouder worden. Deze omstandigheden worden bepaald door een reeks factoren, waaronder sociaal-economische status, (intieme) relaties, sociale contacten, onderwijs, werkgelegenheid, cultuur en opleidingsniveau. Sociale omstandigheden bepalen voor 24% de algehele gezondheid.

Sociale omstandigheden kunnen de gezondheid op verschillende manieren beïnvloeden. Zo kunnen ze leiden tot bijvoorbeeld ongelijke toegang tot gezondheidszorg en verhoogde blootstelling aan risicofactoren voor ziekte.

Voorbeelden van hoe sociale omstandigheden invloed hebben op gezondheid

• Sociaal netwerk: Mensen met een sterk sociaal netwerk hebben vaker toegang tot sociale steun, wat kan helpen om stress te verminderen en gezond gedrag te bevorderen.
• Sociale status: Mensen met een hogere sociale status hebben vaker toegang tot betere gezondheidszorg, gezonde voeding en veilige woonomstandigheden.
• Cultuur en traditie: Cultuur en traditie kunnen invloed hebben op eetgewoonten, gezondheidszorggewoonten en het gebruik van alcohol en drugs.

Ook genetica en biologie zijn belangrijke determinanten van gezondheid. Ze bepalen voor 22% de algehele gezondheid. Bij deze determinant gaat het om fysieke kenmerken, zoals lichaamsstructuren en genetische aanleg voor bepaalde ziekten.

Voorbeelden van genetische en biologische factoren die invloed hebben op gezondheid

• Erfelijke aandoeningen, zoals aangeboren afwijkingen, syndromen, astma en diabetes.
• Lichaamsstructuur, zoals lengte en gewicht. Personen met een hoog gewicht hebben bijvoorbeeld meer kans op bepaalde ziekten.
• Ook geslacht is een factor die de gezondheid beïnvloedt. Mannen en vrouwen hebben een verschillend risico op bepaalde ziekten, zoals borstkanker en prostaatkanker.

Hoewel toegang tot medische zorg een belangrijke determinant van gezondheid is, bepaalt het slechts voor 11% de algehele gezondheid. De andere determinanten van gezondheid zijn verantwoordelijk voor de overige 89%. De determinant medische zorg omvat alle factoren die verband houden met zorg door een opgeleide zorgverlener, zoals de beschikbaarheid van de zorgverlener, de kwaliteit van zorg, de betaalbaarheid van zorg en de toegankelijkheid van zorg.

Discrepanties in de toegang tot en kwaliteit van zorg kunnen leiden tot ongelijke gezondheidsresultaten, met name bij kansarme en kwetsbare groepen. Het aanpakken van deze discrepanties is essentieel voor het verbeteren van de algehele gezondheid.

Ook de fysieke omgeving – milieu- en omgevingsfactoren – heeft invloed op de algemene gezondheid (7%). Je kunt hierbij denken aan bijvoorbeeld de lokale infrastructuur en de luchtkwaliteit. De fysieke omgeving kan zowel een positieve als negatieve invloed hebben op de gezondheid.

Voorbeelden van een positieve invloed van de fysieke omgeving op de gezondheid

• Een groene omgeving helpt bij stressvermindering en een goede luchtkwaliteit
• Openbare sportfaciliteiten moedigt mensen aan om meer te bewegen
• Goede drinkwatervoorzieningen; het is belangrijk dat water schoon en veilig is om te consumeren

Voorbeelden van een negatieve invloed van de fysieke omgeving op de gezondheid

• Fabrieken die zorgen voor luchtvervuiling en/of geluidsoverlast
• Het ontbreken van fietspaden moedigt mensen minder aan om de fiets te pakken i.p.v. de auto
• Een hoog misdaadniveau in een bepaalde regio kan bijdragen aan stress en angst

Algehele gezondheid wordt bepaald door een groot aantal factoren. Deze factoren, ook wel determinanten van gezondheid genoemd, kunnen worden onderverdeeld in vijf belangrijke gebieden: Gedrag, Sociale omstandigheden, Genetica, Zorg en Omgeving.

Regelgeving en beleid moet zich richten op het verbeteren van alle determinanten van gezondheid. Dit kan door bijvoorbeeld:

• Preventie: het bevorderen van gezond gedrag en het verminderen van risicofactoren voor ziekten.
• Gelijkheid: het verminderen van ongelijke toegang tot gezondheidszorg en andere determinanten van gezondheid.
• Milieu en klimaat: het verbeteren van de kwaliteit van de fysieke en sociale omgeving.

Door alle determinanten van gezondheid aan te pakken, kan de algehele gezondheid van de bevolking worden verbeterd.

Referenties:

1. Marmot, M. (2005). Social determinants of health inequalities. The Lancet, 365(9464), 1099-1104. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15781105/

2. Wilkinson, R. G., & Marmot, M. (Eds.). (2003). Social determinants of health: The solid facts. World Health Organization.

3. Solar, O., & Irwin, A. (2010). A conceptual framework for action on the social determinants of health. Social determinants of health discussion paper 2 (policy and practice). World Health Organization.

4. Dahlgren, G., & Whitehead, M. (1991). Policies and strategies to promote social equity in health. Institute for future studies.

5. Braveman, P., & Gottlieb, L. (2014). The social determinants of health: it’s time to consider the causes of the causes. Public Health Reports, 129(Suppl 2), 19-31.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3863696/

6. Link, B. G., & Phelan, J. (1995). Social conditions as fundamental causes of disease. Journal of health and social behavior, 80-94. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7560851/

7. Mikkonen, J., & Raphael, D. (2010). Social determinants of health: The Canadian facts. York University School of Health Policy and Management.

8. World Health Organization. (2008). Commission on Social Determinants of Health: Closing the gap in a generation: Health equity through action on the social determinants of health. Final Report of the Commission on Social Determinants of Health. World Health Organization.

9. Healthy People 2020. (n.d.). Sociale Determinanten van Gezondheid. Gearchiveerd op https://wayback.archive-it.org/5774/20220413203948/https://www.healthypeople.gov/2020/topics-objectives/topic/social-determinants-of-health.

10. Schroeder, S. A. (2007). We Can Do Better — Improving the Health of the American People. New England Journal of Medicine N Engl J Med,357(12), 1221-1228.

11. Health Policy Brief: The Relative Contribution of Multiple Determinants to Health Outcomes,” Health Affairs, August 21, 2014 https://www.healthaffairs.org/do/10.1377/hpb20140821.404487

12. Gruszin, S., & Jorm, L. (2010, December). Public Health Classifications Project (Rep.). Retrieved March 15, 2016, from New South Wales Department of Health https://www.health.nsw.gov.au/hsnsw/Publications/classifications-project.pdf

13. Catlin, Bridget & Athens, Jessica & Kindig, David & Remington, Patrick. (2010). Different Perspectives for Assigning Weights to Determinants of Health. Working Paper. Madison (WI): University of Wisconsin Population Health Institute

De gezondheidszorg staat voor grote uitdagingen. De kosten stijgen, de bevolking vergrijst en de zorgvraag wordt complexer. Om deze uitdagingen aan te pakken, is het nodig om de kwaliteit en efficiëntie van zorg – oftewel de doelmatigheid – te verbeteren. Een model dat hier steeds vaker voor wordt ingezet, is het Quintuple Aim Model. In dit artikel zetten we het Quintuple Aim Model uiteen, leggen we uit hoe dit model is geëvolueerd vanuit het Triple Aim Model en het Quadruple Aim Model en bekijken we welke rol het model speelt in de gezondheidszorg.

Om het Quintuple Aim Model goed te kunnen begrijpen, is het belangrijk om de voorloper ervan – het Triple Aim Model – te kennen. Het Triple Aim Model werd in 2008 ontwikkeld door Dr. Donald Berwick, arts en onderzoeker van het Institute for Healthcare Improvement. Het Triple Aim Model richt zich op drie belangrijke doelstellingen:

#1 Het verbeteren van de ervaring die patiënten/cliënten hebben met de zorg (kwaliteit)

Dit omvat aspecten zoals betere communicatie tussen patiënt/cliënt en zorgverlener(s), kortere wachttijden en verbeterde toegang tot gezondheidszorg.

#2 Het verbeteren van de gezondheid van de algemene populatie (gezondheid)

Deze doelstelling is erop gericht om gezondheidsbehoeften van hele gemeenschappen (bijv. regio’s, wijken of buurten) aan te pakken, waarbij de nadruk ligt op preventie  en gezondheidsbevordering.

#3 Het verlagen van de kosten van de gezondheidszorg per hoofd van de bevolking (kosten)

Door het optimaliseren van zorg en het verminderen van onnodige kosten wordt gezondheidszorg goedkoper en doelmatiger.

Als reactie op het veranderende gezondheidszorglandschap werd in 2014 een vierde doelstelling toegevoegd aan het Triple Aim Model, wat resulteerde in het Quadruple Aim Model:

#4 Het verbeteren van de ervaring en beleving van zorgverleners (medewerkers)

Wanneer zorgpersoneel hun werk op de beste wijze kan uitvoeren en hiervoor in voldoende mate gefaciliteerd wordt, zal het eenvoudiger zijn om de andere drie doelstellingen te realiseren. 

Het Quintuple Aim Model gaat nog een stap verder door een vijfde doelstelling toe te voegen:

#5 Het optimaliseren van gelijkheid in het gezondheidszorgsysteem (gelijkheid)

Terwijl het Triple Aim Model en Quadruple Aim Model zich richten op de gezondheid van de algemene populatie, benadrukt het Quintuple Aim Model ook het belang van gelijkheid van gezondheid, onafhankelijk van afkomst of achtergrond. Sociale rechtvaardigheid en inclusie staan hierbij dus centraal. Dat wil zeggen dat voor de meest kwetsbare mensen in een samenleving een extra inspanning wordt gedaan om dezelfde resultaten te halen. De sociale determinanten van gezondheid spelen hierbij een cruciale rol. 

Door gelijkheid te integreren in het Quintuple Aim Model wordt er beter gewerkt aan waardegedreven zorg. Gelijke kansen op het gebied van zorg verbeteren de algehele gezondheid van de bevolking, de ervaringen van patiënten en het welzijn van zorgverleners. Het zorgt ervoor dat de volledige populatie gelijke kansen heeft op toegang tot hoogwaardige gezondheidszorg en dat er minder gezondheidsverschillen zijn. Gelijkheid op het gebied van de zorg is niet alleen een ethische noodzaak, maar ook een cruciale factor bij het bereiken van minder variatie in gezondheidsverschillen tussen verschillende (bijv. etnische) groepen binnen een wijk of regio.

In de vijfde doelstelling worden ook de sociale determinanten van gezondheid meegenomen. Sociale determinanten zijn niet klinisch van aard, maar verwijzen naar omstandigheden waarin mensen wonen, werken, leven en opgroeien. Deze omgevingsfactoren zijn van invloed op de gezondheid. Sociale ongelijkheid in gezondheid is het gevolg van de ongelijke verdeling en werking van sociale determinanten van gezondheid. Mensen in maatschappelijk kwetsbare situaties lopen door deze ongelijkheden een hoger risico op een slechte gezondheid. Zonder inzicht in de sociale determinanten van de gezondheid, die 70% van de gezondheidszorgresultaten bepalen, zullen alle pogingen om betere zorguitkomsten te realiseren nutteloos zijn.

Om de Quintuple Aim te bereiken, moeten (zorg)organisaties en -netwerken zich richten op de volgende vijf componenten:

• Verbeteren van de patiëntervaring

Een positieve patiëntervaring omvat aspecten zoals communicatie, empathie en toegankelijkheid.

• Verbeteren van patiëntgezondheidstoestand

Het verbeteren van patiëntresultaten houdt in dat de effectiviteit van zorg en behandeling wordt verbeterd, wat leidt tot betere gezondheidsresultaten voor individuele patiënten.

• Verlagen van de zorgkosten

Inspanningen om de kosten te verlagen, hebben tot doel zorg betaalbaarder te maken zonder de kwaliteit uit het oog te verliezen.

• Ondersteunen van zorgverleners

Het welzijn, werkplezier en de tevredenheid van zorgverleners zijn cruciaal voor het leveren van hoogwaardige zorg en het voorkomen van uitval.

• Optimaliseren van gelijkheid in de zorg 

Gelijkheid in de zorg richt zich op het aanpakken van sociale determinanten van gezondheid, preventieve zorg en het welzijn van de gemeenschap om de gezondheid van hele populaties te verbeteren.

De doelstellingen van het Quintuple Aim Model zijn nauw met elkaar verbonden. Verbetering van de patiëntervaring kan bijvoorbeeld leiden tot een betere gezondheid van de patiënt. Dit kan op zijn beurt weer leiden tot lagere zorgkosten en een betere werksfeer voor zorgverleners.

Om de doelstellingen van het Quintuple Aim Model te bereiken, is het belangrijk om deze in samenhang te zien. Veranderingen die een bepaald domein nastreven, kunnen invloed hebben op de andere elementen. Het is daarom van belang om altijd alle vijf de doelstellingen in samenhang te zien.

Een voorbeeld van hoe de doelstellingen van het Quintuple Aim Model met elkaar verbonden zijn, is te zien bij het implementeren van een elektronisch patiëntendossier. Een elektronisch patiëntendossier verbetert de communicatie tussen zorgverleners, waardoor ook de patiëntervaring verbetert. Daarnaast kan een elektronisch patiëntendossier leiden tot een betere diagnose en behandeling, wat de gezondheid van de patiënt kan verbeteren. Ook kan een elektronisch patiëntendossier helpen om zorgkosten te verlagen, doordat het onnodige zorg kan voorkomen. Deze verbeteringen zorgen voor gelijke kansen voor de algemene populatie, ongeacht achtergrond, sociaaleconomische status en andere sociale determinanten.

We horen het ieder jaar opnieuw, er wordt bezuinigd in de zorg. Maar waar wordt nu eigenlijk op bezuinigd en welke gevolgen hebben deze bezuinigingen?

Wanneer we puur naar de cijfers kijken zien we dat er juist elk jaar méér geld naar de zorg gaat. Dit is logisch, want zowel de lonen van zorgpersoneel als prijzen stijgen ieder jaar. Daarnaast groeit het aantal inwoners van Nederland en worden we steeds ouder. Daarnaast ontwikkelen we steeds nieuwe technieken om mensen beter te maken. Hierdoor stijgen de uitgaven aan de zorg elk jaar. Wanneer we spreken over bezuinigingen in de zorg bekijken we dit dus niet jaar op jaar. Er is ieder jaar méér geld nodig om het niveau van zorg gelijk te houden. Wanneer hierin gesneden wordt spreken we over bezuinigingen in de zorg.

Maar waar bezuinigen we dan op? En welke gevolgen heeft dit? Bezuinigingen in de zorg hebben invloed op zorgverleners, maar ook op de kwaliteit van de zorg van de inwoners. Zo worden er voor ziekenhuizen, fysiotherapeuten en andere sectoren een maximum budget vastgesteld. Er komt géén extra geld vrij waardoor het moeilijker wordt om aan de zorgvraag te voldoen. Er kan bijvoorbeeld minder personeel ingezet worden waardoor wachttijden langer worden en de werkdruk voor zorgverleners verhoogd.

Daarnaast wordt er bezuinigd op de langdurige zorg, zoals in verzorgingstehuizen, door naast de zorgkosten ook nog extra huur te gaan vragen. Hierdoor wordt het wonen in een verpleeghuis veel duurder. Daarnaast wordt er ook bezuinigd op het budget dat deze huizen ontvangen. Hierdoor kan er minder personeel ingezet worden waardoor er verschillende problemen kunnen ontstaan. De werkdruk wordt enorm verhoogd, de kwaliteit van de zorg wordt minder en er is geen tijd voor persoonlijke aandacht voor de ouderen. Hierdoor zien we een stijging van het aantal eenzame ouderen.

Lees ook: Hoe wordt zorg bekostigd?

Een kwaliteitszorg adviseur is een adviseur die zorgverleners en zorgmanagement ondersteunt, informeert en adviseert om zo de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Patiënten moeten er ten alle tijden vanuit kunnen gaan dat ze op de juiste wijze behandeld worden en dat hun veiligheid hierbij gewaarborgd wordt. Daarnaast is het belangrijk dat de werkomgeving van de medewerkers op z’n manier wordt ingericht dat de medewerkers zich veilig voelen en de juiste kwaliteit zorg kunnen leveren. Een kwaliteitszorg adviseur onderzoekt, analyseert en meet verschillende processen in de zorgorganisatie om zo doorlopend de kwaliteit de garanderen, maar ook te optimaliseren.

Veiligheid in de zorg is een belangrijk onderdeel van het kwaliteitsbeleid. We kunnen er vanuit gaan dat iedere zorgmedewerker individueel de best mogelijke zorg wilt leveren. De veiligheid en kwaliteit van zorg hangt echter vooral af van het functioneren van het gehele proces. Hierdoor heeft iedere zorginstelling een goede kwaliteitszorg adviseur nodig die het systeem kan verbeteren. Hierdoor kunnen de zorgmedewerkers beter kun werk verrichten.

Lees ook:

• Wat is het voordeel van een adviseur zorginnovatie?
• Hoe wordt onze zorg bekostigd?

Het Triple Aim Model – ontwikkeld en uitgewerkt door Donald Berwick van het Institute for Healthcare Improvement – is een werk- en handelingswijze om de gezondheidszorg te optimaliseren aan de hand van 3 doelstellingen: het verbeteren van de ervaring die patiënten/cliënten hebben over de zorg, het verbeteren van de gezondheid van de algemene populatie en het verlagen van de zorgkosten per hoofd van de bevolking. Om deze doelen optimaal te bewerkstelligen is er een vierde doel aan toegevoegd, namelijk: het verbeteren van de ervaring en beleving van het personeel dat de zorgtaken uitvoert – het zorgpersoneel. Het toevoegen van deze belangrijke doelstelling maakt dat het model van Triple Aim naar Quadruple Aim gaat. Het idee is dat zonder een investering in het zorgpersoneel de andere drie doelen niet optimaal bereikt kunnen worden.

De voorgenoemde drie doelstellingen van het Triple Aim Model zijn van cruciaal belang om de gezondheid van een bepaalde populatie en het zorgsysteem te optimaliseren. Echter – om deze doelstellingen optimaal te kunnen realiseren – is het van belang dat ook degenen die het uit moeten voeren in ogenschouw worden genomen: het zorgpersoneel.

Goede zorg begint bij goed zorgpersoneel. Wanneer zij hun werk op de beste wijze kunnen uitvoeren en hiervoor in voldoende mate gefaciliteerd worden, zal het gemakkelijker zijn om de andere drie doelstellingen te realiseren. Door ook de ervaring en beleving van het zorgpersoneel mee te nemen in besluitvorming en praktische uitvoering in de zorg, zal ook de patiëntervaring/patiënttevredenheid stijgen, de gezondheid van de populatie verbeteren en kan dit leiden tot een vermindering van zorgkosten.

Het Quadruple Aim Model dient gezien te worden als een werkwijze die richting geeft aan het structureren van het gezondheidssysteem – voor iedereen die betrokken is bij de zorg: zorgvragers én zorgverleners.

En welke rol speelt het in de gezondheidszorg?

In 2008 ontwikkelde Donald Berwick van het Amerikaanse Institute for Healthcare Improvement het Triple Aim Model. Dit model wordt wereldwijd ingezet en richt zich op 3 overkoepelende doelen om de kwaliteit van zorg en de algemene gezondheid te verbeteren: het verbeteren van de ervaring die patiënten/cliënten hebben over de zorg, het verbeteren van de gezondheid van de algemene populatie en het verlagen van de zorgkosten per hoofd van de bevolking. Om ook tegemoet te komen aan de cruciale rol dat zorgpersoneel speelt bij deze ontwikkelingen en innovatie in de zorg, kan er een vierde doel aan het Triple Aim Model worden toegevoegd: het verbeteren van de ervaring en beleving van zorgpersoneel. Het toevoegen van deze belangrijke doelstelling maakt dat het model van Triple Aim naar Quadruple Aim gaat.

Het belang van zorgmedewerkers

Zorgmedewerkers – in welke vorm dan ook; van arts tot onderzoeker en van wijkverpleegkundige tot praktijkassistente – vormen een belangrijke factor in het zorglandschap. Op welke wijze worden goede zorgmedewerkers aangetrokken? Wat is een goede zorgverlener? En hoe kan zorgpersoneel gefaciliteerd worden om ze te behouden voor de praktijk?

Werken in de zorg is niet zonder risico’s. Uit onderzoek blijkt dat de kans op lichamelijk en psychisch letsel bij zorgpersoneel veel hoger ligt in vergelijking met andere beroepen. Daarbij komt ook nog de werk- en prestatiedruk en de vele bezuinigingen. Deze problemen zijn in het volledige zorglandschap zichtbaar, zowel bij de eerstelijnszorg, de anderhalvelijnszorg als de tweedelijnszorg.

Zonder plezier en goede faciliteiten – denk aan training, tools, opleidingen, coaching, (financiële) steun en erkenning – kan zorgpersoneel niet optimaal presteren en functioneren. Het is daarom uiterst belangrijk dat het welbevinden van zorgpersoneel wordt meegenomen in de besluitvorming en innovaties in de zorg. Wanneer er wordt geïnvesteerd in het verbeteren van de ervaring en beleving van zorgpersoneel, zal dit ook positieve effecten hebben op de ervaring die patiënten/cliënten hebben over de zorg, de gezondheid van de populatie en een verlaging van de zorgkosten.